Krwią Jego ran zostaliście uzdrowieni. 1P 2, 24

KATEDRA KALISKA - MATKA KOŚCIOŁÓW DIECEZJI


Kościół św. Mikołaja w stylu gotyckim został ufundowany w latach 1253-1257 przez księcia Bolesława Pobożnego i jego małżonkę, błogosławioną Jolantę. Świątynia wielokrotnie była przebudowywana. Początkowo zarządzana przez księży diecezjalnych, w 1358 r. mocą przywileju wydanego przez Kazimierza Wielkiego trafiła pod opiekę kanoników laterańskich. W 1441 r. arcybiskup gnieźnieński Wincenty Kot wyniósł kościół św. Mikołaja do godności kolegiaty zakonnej.

W 1303 r. w dekrecie arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnki jest poświadczenie, że rektor kościoła św. Mikołaja pełni obowiązki duszpasterskie w nowym mieście. Z tego dokumentu wynika także, iż kościół św. Mikołaja jest najstarszą świątynią w Kaliszu.

Kościół wielokrotnie nękały pożary: w 1560 r. spalił się kościół i klasztor (wielką stratą było zniszczenie bogatej biblioteki). Kolejny pożar nawiedził świątynię w 1609 r.

W trzy lata później tj. w roku 1612 przystąpił do odbudowy zniszczonej świątyni włoski architekt Albin Fontana - przyozdabiając ją modnymi wtedy elementami barokowymi. Założono wówczas sklepienie kolebkowe z lunetami, pokryte dekoracją stiukową w typie tzw. lubelsko - kaliskim.

Niezapomniany dla kościoła św. Mikołaja jest rok 1621. Wtedy to Piotr Żeromski, starosta bydgoski, poseł polski do Niderlandów, będąc w Antwerpii kupił w pracowni PP. Rubensa obraz "Zdjęcie Chrystusa z Krzyża" i ofiarował go do głównego ołtarza naszego kościoła.

W 1706 r. po bitwie między Szwedami a wojskami elektorskimi, która rozegrała się na podkaliskich polach, zniszczeniu uległo miasto i kościół; ocalały jednak jego mury. Kolejny pożar wybuchł w 1792 r. W 1806 r. Prusacy, na których terenie wskutek zaborów znalazł się Kalisz, pragnęli rozebrać kościół św. Mikołaja. Wkrótce jednak, wskutek klęski w wojnie z Francją, odstąpili od tego pomysłu.

W 1810 r. arcybiskup gnieźnieński Ignacy Raczyński zniósł w Kaliszu Zgromadzenie Kanoników Laterańskich, obecnych tu przez ponad 450 lat i oddał kościół św. Mikołaja pod opiekę księży diecezjalnych. Po zakonie pozostała do dziś nazwa ulicy, przy której mieści się katedra – Kanonicka.

W 1869 r. rozpoczęto gruntowny remont zniszczonej świątyni. Władze miasta nakazały obowiązkowe składki, a parafianie chętnie wsparli finansowo to przedsięwzięcie. Na początku XX w. wykonano witraże, przedstawiające m.in. św. Kingę, św. Kazimierza, królewicza, św. Franciszka z Asyżu, św. Augustyna, św. Józefa oraz św. Tomasza z Akwinu.

Na uwagę zasługuje także umieszczony po lewej stronie tęczy ołtarz Pięciu Krzyży. W centralnym punkcie rzeźbiony krucyfiks barokowy i cztery postacie: Mojżesz z wężem na krzyżu, św. Piotr, który zakończył swoje życie będąc ukrzyżowany głową w dół (nie czuł się godnym umrzeć w tej samej pozycji, co jego Mistrz z Nazaretu), św. Andrzej - brat Piotra z krzyżem w kształcie X oraz św. Helena cesarzowa - matka Konstantyna Wielkiego, która podróżując do Ziemi Świętej odnalazła krzyż Chrystusa. Pod krzyżem Jezusa obraz Matki Bożej Bolesnej z końca XVIII w.

W kaplicy Matki Boskiej Pocieszenia (zwanej Kaplicą Polską lub Kaplicą „Pod orłami”) znajdują się witraże i polichromia o tematyce patriotycznej, wykonane w latach 1909 - 1912 przez krakowskiego artystę Włodzimierza Tetmajera (brat przyrodni poety Kazimierza Przerwy–Tetmajera). Największy sprzeciw władz carskich wzbudził w tej polichromii obraz – alegoria Umarłej Polski.

W 1912 r. umieszczono na dzwonnicy odrestaurowany dzwon "Mikołaj", wykonany już dwieście lat wcześniej. W latach okupacji niemieckiej został zrabowany i przeznaczony na złom. Znaleziony we Wrocławiu powrócił po wojennej tułaczce w roku 1947, choć bardzo okaleczony - jednak wciąż przyciągający swym pięknem i ciekawą historią tłumy turystów. Jemu to poeta Kazimierz Przerwa–Tetmajer dedykował piękną strofę: "Na Anioł Pański biją dzwony, niech będzie Chrystus pozdrowiony".

W nocy z 13 na 14 grudnia 1973 r. obraz Rubensa, umieszczony w głównym ołtarzu, prawdopodobnie skradziono, a dla zatarcia śladów podpalono cały ołtarz. Dwadzieścia lat później, w 1993 r., zbudowano nowy ołtarz ofiarny, wykonany z karraryjskiego marmuru.

W latach 1990 – 1997, kiedy proboszczem jest ks. Prałat Andrzej Gaweł, świątynia została gruntownie odnowiona i przywrócono jej pełny blask.

25 marca 1992 r. Jan Paweł II bullą „Totus Tuus Poloniae Populus” powołał do istnienia diecezję kaliską, należącą do metropolii poznańskiej, podnosząc do rangi katedry kościół św. Mikołaja w Kaliszu. Ordynariuszem diecezji został bp Stanisław Napierała, od 1995 r. pomaga mu bp Teofil Wilski.

Na przestrzeni wieków świątynia była świadkiem wielu wydarzeń z życia kraju, a przede wszystkim miasta Kalisza. Tutaj modlił się Kazimierz Wielki i Władysław Jagiełło. W 1357 roku odbył się synod biskupów, a od XIV wieku istniała przy parafii szkoła.

W kościele św. Mikołaja został ochrzczony Adam Asnyk, a Maria Konopnicka z domu Wasiłowska zawarła w tej świątyni związek małżeński z Jarosławem Konopnickim.

Najważniejszym wydarzeniem w historii naszej Katedry była wizyta Jana Pawła II, który 4 czerwca 1997 r. po celebracji Mszy św. na Placu Świętego Józefa w Kaliszu przyjechał do naszej świątyni na prywatną modlitwę dziękczynienia.

Serdecznie zapraszamy do zwiedzenia i modlitwy w naszej Katedrze.

 

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce. OK