Zawsze szukajcie prawdziwego oblicza Boga.Benedykt XVI

Trudny początek

Pisząc historię powstawania Kurii w nowo powstałej Diecezji Kaliskiej warto przypomnieć, że pierwszą siedzibą Kurii Diecezjalnej było probostwo przy kościele św. Mikołaja w Kaliszu przy ul. Kanonickiej 5. Warunki funkcjonowania tej Kurii były bardzo skromne. Wtenczas parafia oddała do dyspozycji biur kurialnych część pomieszczeń mieszkalnych zajmowanych przez księży wikariuszy. Jako przykład ciężkich warunków pracy w ramach funkcjonowania urzędu biskupiego niech posłuży fakt, iż przez dłuższy czas maszyna do pisania stała na przykrytej wannie, która znajdowała się w jednym z zajmowanych przez Kurię pomieszczeń. Nie sposób pominąć, że wielką rolę w funkcjonowaniu pierwszej siedziby Kurii, odegrały pracujące tam Siostry ze Zgromadzenia Świętej Rodziny z Nazaretu. Początkowo zatrudniona została tylko s. Jolanta Basiewicz, następnie przybyła s. Małgorzata Majchrzak i s. Cecylia Złocka. Po pewnym czasie prace podjęły: jako maszynistka s. Stella Kowalska, jako kasjerka s. Immacolata Wilczak.

Początkowo całe życie i praca Kurii skupiała się we wspomnianych dwóch pokojach. W jednym przyjmował interesantów Ksiądz Kanclerz Jerzy Jeżowski, gdzie także pracowała maszynistka. Tam swoje miejsce miał również Ksiądz dr Bolesław Kawczyński, na zmianę z Księdzem dr Władysławem Czamarą. Tam urzędował jednocześnie Dyrektor Wydziału Katechetycznego Ksiądz Jerzy Adamczak. W oznaczonych dniach pracy Kurii na zmianę pełnili dyżur Wikariusze Biskupi: Ksiądz Prałat Bogumił Jóźwiak i Ksiądz Prałat Tadeusz Szmyt. 

W drugim pokoju gromadzono materiały dla parafii i przygotowywano je do wysłania Księżom Dziekanom. W tym samym pokoju rozpoczęła swoją działalność mała księgarenka dla katechetów.

Później Kuria korzystała jeszcze z dwóch małych pokoi - w jednym urzędował Ksiądz Prałat Tadeusz Kania, Wikariusz Biskupi, w drugim Kanclerz Kurii. Na marginesie warto zaznaczyć, iż biurko, które stanowiło codzienny warsztat pracy, okolicznie zamieniało się na uroczysty stół gromadzący wszystkich pracowników i przybyłych wtenczas gości na skromny imieninowy poczęstunek. Przy tym samym biurku zbierali się kurialiści na codzienne drugie śniadanie.

Mimo braku administracyjnego podziału Diecezji, który opracowano później, tworzyły się zręby dokumentacji kancelaryjnej i księgowej. Akta parafialne i personalne z części diecezji, które utworzyły Diecezję Kaliską, zostały przekazane w późniejszym czasie.

Informacja o początkowym organizowaniu się i działaniu Kurii byłaby niepełna bez wzmianki o stosunkach i atmosferze pracy w prymitywnych, jak przedstawiono, warunkach, stwarzających nieuniknione utrudnienia. Wydaje się, że bez przesady można ten czas określić słowami "cor unum et anima una". Ta jedność wyrażała się w wielkiej ofiarności, zaangażowaniu i szczerym oddaniu pracowników w powierzonych im zadaniach. 

Dyskretnym inspiratorem był Ksiądz Biskup Ordynariusz, który zachęcał do "urodzinniania" atmosfery w Kurii, tak w sposobie załatwiania interesantów, jak i we współpracy kurialistów. Od pierwszych dni wspólnie odmawiano modlitwę "Anioł Pański". Wszystko miało przyczyniać się do integracji nowej Diecezji złożonej z sześciu części odłączonych od swoich diecezji macierzystych. Nie żałowano więc czasu i sił. Zdarzało się, że Ksiądz Biskup wracający późnym wieczorem z pierwszych wizyt w odległych parafiach zastawał jeszcze siostry pracujące w biurze, a nieraz i innych pracowników przygotowujących pilne materiały. Bywało, że siostry wracały do swego klasztoru już po północy pustymi ulicami miasta mocno zużytym już samochodem. 
Niemniej jednak w związku z trudną sytuacją lokalową, Ksiądz Biskup Stanisław Napierała już w niecałe trzy miesiące od daty powstania Diecezji podjął starania u władz wojewódzkich Kalisza, aby pozyskać nowe pomieszczenie dla Kurii Biskupiej. Wówczas Wojewoda Kaliski, Eugeniusz Małecki, w piśmie z 22 czerwca 1992 roku, skierowanym do Księdza Biskupa powiadomił, że podjął decyzję o przekazaniu "Kościołowi Katolickiemu nieruchomości przy ul. Widok 80/82 w Kaliszu, stanowiącej do tej pory siedzibę Wydziały Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego w Kaliszu".

Należy zaznaczyć, że po zakończeniu drugiej wojny światowej, budynek ten, wybudowany w 1911 roku, na mocy dekretu z 8 marca 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich, przeszedł na własność Skarbu Państwa. W latach od 1947 do 1973 roku został oddany w użytkowanie Siostrom Karmelitankom przybyłym ze Lwowa, które w 1973 roku przeprowadziły się do nowo zbudowanego klasztoru w Niedźwiadach k. Kalisza. W latach od 1973 do 1992 roku budynek został zasiedlony przez Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego w Kaliszu a następnie stał się siedzibą Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego w Kaliszu.

03 sierpnia 1992 roku, Wojewoda Kaliski powiadomił Księdza Biskupa Stanisława Napierałę, "że nieruchomość przy ul. Widok 80/82 w Kaliszu została opuszczona przez Wydział Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego i oficjalnie przekazana w użytkowanie Kurii z dniem 14 sierpnia 1992 roku."

Budynek willowy posiada 232,2 m2 powierzchni zabudowy. Powierzchnia użytkowa całego budynku wynosi 458,8 m2. Willa składa się z trzech kondygnacji: piwnice, parter i piętro, Jest zbudowana z cegły i przykryta dachem ceramicznym. Szczegółową inwentaryzację budynku wykonał mgr inż. Adam Gogolewski.

Pierwsze kroki w nowym budynku

Zaraz też przystąpiono do generalnego remontu budynku. Prace trwały blisko trzy miesiące i zakończone zostały na początku 1993 roku. Po ich zakończeniu i po zakupieniu niezbędnych mebli do biur nastąpiła przeprowadzka Kurii z wcześniej zajmowanych pomieszczeń przy ul. Kanonickiej do zmodernizowanych pomieszczeń przy ul. Widok.

W remontowanym budynku na parterze urządzono salkę konferencyjną służącą spotkaniom księży dziekanów i innym zebraniom potrzebnym do sprawnego funkcjonowania Diecezji. W salce tej mieściło się także biuro dla Wikariuszy Biskupich. W nowym gmachu znalazło się pomieszczenie dla archiwum diecezjalnego. Pomieszczenia będące na piętrze wykorzystano na biura dla Wikariusza Generalnego, Kanclerza, Notariusza, wydziału katechetycznego, kasy kurialnej i poligrafii. Urządzono również skromne pomieszczenie na kuchenkę.

Przy ul. Widok oprócz omawianego wyżej budynku, znajdującego się na działce nr 7/2 o powierzchni 0,46.84 ha, znajdowały się jeszcze trzy zabudowania w stanie daleko posuniętego zniszczenia. Dwa z tych budynków zamieszkiwały trzy rodziny. Dzięki życzliwości Prezydenta Miasta Kalisza, pana Wojciecha Bachora, rodziny te otrzymały inne mieszkania i opuściły wcześniej zajmowane budynki 12 lipca 1993 roku.

Perspektywy na przyszłość

Z faktu, że modernizacja nowej siedziby Kurii nie wyczerpywała wszystkich potrzeb należytego funkcjonowania urzędów centralnych w Diecezji, powstała myśl, aby budynek willowy i otaczającą go działkę zakupić na własność Diecezji. Można by było wówczas pobudować no-wy budynek Kurii z wszelkimi jej wymogami.

Podjęto zatem starania, aby wykupić ze Skarbu Państwa zarówno budynek willowy, jak i działkę wokół niego. Nowo powstałą Diecezje, która wszystko urządzała od podstaw, nie stać jeszcze było na taką inwestycję. Postanowiono sporządzić operat szacunkowy budynku willowego i działki przy ul. Widok 80/82 a następnie zamienić za nieruchomości przejęte w 1950 roku na własność Skarbu Państwa od Parafii p.w. św. Stanisława Biskupa w Ostrowie Wielkopolskim.

W tym celu odbyło się specjalne spotkanie w Urzędzie Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim 24 sierpnia 1993 roku. W spotkaniu wzięli udział: Ks. Prałat Bogumił Jóźwiak - Wikariusz Generalny Diecezji Kaliskiej, Ks. Prałat Alfred Mąka - Proboszcz Parafii p.w. św. Stanisława Biskupa w Ostrowie Wielkopolskim, pani Wanda Warszewska - Kierownik Urzędu Rejonowego w Kaliszu i pana Andrzej Dera, Kierownik Urzędu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim. Na spotkaniu tym ustalono, że istnieje możliwość zamiany nieruchomości, które nie mogą być zwrócone w naturze Parafii św. Stanisława Biskupa w Ostrowie Wielkopolskim, gdyż stanowią tereny komunikacji publicznej trwale zagospodarowane, na nieruchomość w Kaliszu przy ul. Widok 80/82. Sprawę przekazano Komisji Majątkowej w Warszawie.

Komisja Majątkowa na mocy orzeczenia z 22 września 1993 roku orzekła, że nieruchomość nr 7/2 o powierzchni 0,4684 "przyznaje się Diecezji Kaliskiej w Kaliszu jako nieruchomość zamienną za przyjęte na rzecz Państwa w toku wykonywania ustawy o dobrach martwej ręki nie-ruchomości stanowiące uprzednio własność Parafii Katolickiej p.w. św. Stanisława Biskupa w Ostrowie Wielkopolskim, których przywrócenie na własność Parafii Katolickiej p.w. św. Stanisława w Ostrowie Wielko-polskim nie jest możliwe."

Parafia Katolicka p.w. św. Stanisława w Ostrowie Wielkopolskim wyraziła gotowość zrzeczenia się na rzecz Kurii Diecezjalnej w Kaliszu praw do nieruchomości o łącznej powierzchni 1.0387 ha. W toku postępowania wyjaśnione zostało, że wartość proponowanej nieruchomości zamiennej w Kaliszu przy ul. Widok 80/82, ustalona przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Kaliszu wynosi 829.558.000 zł. (obecnie 82.955,8 PLN), i równa jest łącznej wartości działek o powierzchni 1,0387 ha w Ostrowie Wielkopolskim, według szacunku dokonanego przez biegłego z listy Wojewody Kaliskiego, z dziedziny szacowania nieruchomości.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Komisja Majątkowa uznała za zasadne przyznanie przedmiotowej nieruchomości zamiennej na własność Diecezji Kaliskiej zgodnie z jej wnioskiem oraz stosownie do stanowiska zajętego przez zainteresowaną Parafię Katolicką p.w. św. Stanisława Biskupa w Ostrowie Wielkopolskim oraz Urzędu Rejonowe-go w Ostrowie Wielkopolskim a także Urzędu Rejonowego w Kaliszu.

Tak więc po decyzji Komisji Majątkowej z 22 września 1993 roku Kuria Diecezjalna w Kaliszu stała się właścicielem działki przy ul. Widok w Kaliszu łącznie ze znajdującym się głównym budynkiem willowym Równocześnie powstała możliwość pobudowania na uzyskanej działce nowego budynku Kurii, który umożliwiłby jeszcze lepsze warunki pracy dla wszystkich jej wydziałów.

Stan faktyczny

Po wybudowaniu nowego obiektu i oddaniu go do użytku w 2000 roku Kuria Diecezjalna mogła znaleźć odpowiednie pomieszczenia dla wszystkich zatrudnionych pracowników i urzędów. Poświecenia Kurii dokonał Ksiądz Biskup Stanisław Napierała 5 września 2001 roku w obecności Księży Dziekanów z całej Diecezji Kaliskiej.

W Nowej Kurii znajduje się kaplica i następujące pomieszczenia urzędowe: biuro Księdza Biskupa Ordynariusza, biuro Wikariusza Generalnego, biuro Wikariuszy Biskupich, biuro Kanclerza wraz z pod-ręcznym archiwum, biuro Wydziału Katechetycznego, biuro Radcy Prawnego, kasa kurialna, biuro obsługi maszyn poligraficznych i biuro księgowości.

W Kurii znajduje się także osobny segment mieszkań Sióstr Nazaretanek i mieszkania Księży. W budynku tym mieszczą się osobne po-mieszczenia dla redakcji dwutygodnika diecezjalnego "OPIEKUN" i Diecezjalnego Instytutu Akcji Katolickiej a także sala konferencyjna, pomieszczenia przeznaczone na Archiwum Diecezjalne, furta i poczekalnia oraz "kuchenka" i stołówka.

Obecnie w Starej Kurii znalazły swoje miejsce: Diecezjalny Trybunał Kościelny (w stadium tworzenia), Wydział prawny ds. Sakramentów, Caritas Diecezji Kaliskiej, Komisja Duszpasterstwa Rodzin, "Pro Familia", Archiwum Instytutu Teologicznego i dobrze zaopatrzone stoisko z materiałami duszpastersko-liturgicznymi. Można tam znaleźć szereg nowych pozycji książkowych z dziedziny teologii, homiletyki, filozofii i katechetyki. Poza tym wszyscy przychodzący do tego budynku mogą zaopatrzyć się w okolicznościowe pamiątki o charakterze religijnym.

Ks. Bogumił Jóźwiak, Ks. Tadeusz Szmyt

Najnowsze

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce. OK